نيم نگاهي به تاريچه دانش اقتصاد حكايت از آن دارد كه عمده اقدامات صورت گرفته در اين حوزه بر پاسخگويي به اين سئوال متمركز بوده كه: "چگونه میتوان داشتهها و منابع محدود در اختیار را به بهترین نحو به نیازهای و خواستههای نامحدود تخصیص داد"؟ زمانی عمده منابع و داشتههای در اختیار بشر به زمین و منابع طبیعی محدود میشد. اما به مرور زمان بر نقش محوری نهادههای سرمایه و نیروی کار نیز تاکید شد و متعاقبا بدلیل محدودیتهای کمّی موجود در این نهادهها، تلاش گردید کیفیت بهرهبرداری از این نهادهها ارتقاء یابد. بدین ترتیب مقوله تفکر و خلاقیت و بهطور کلی تاثیر عمل و دانش در حوزه اقتصاد هرچه بیشتر اهمیت یافت.
به عبارت دیگر بشر به مرور زمان دریافت که از مجرای تحقیق و با استفاده از روشهای علمی میتواند تا حد زیادی بر محدودیتها کمّی موجود در نهادههای تولید فایق آید و به خلق ارزش افزوده جدید و یا ارتقاء بهرهمندی از عوامل تولید موجود بپردازد. در این چارچوب برخی از کشورها محوریت رشد اقتصادی خود را بر این موضوع بنا نهادند و مقولاتی چون نظام تحقیق و توسعه با ادبیاتی جدید و در قالبهایی همچون اقتصاد دانشبنیان یا اقتصاد دانایی محور نمود یافتند. با اقداماتی از این دست، رفته رفته نهاد علم به عنوان یک عامل تولید و یا عاملی جهت خلق ارزش افزوده و ایجاد مزیت نسبی در عرصه اقتصاد بینالمللی مطرح شد و بررسی ابعاد اقتصادی علم و پژوهش (مثلا در قالب تجاری سازی یافتههای علمی) بهعنوان موضوعی مستقل در دستور کار قرار گرفت. در اين راستا همزمان با شناسايي سازوكارهاي سياستگذاري بهينه، نهادهاي فعال در اين حوزه (همچون دانشگاهها، پاركهاي علم و فناوري و ...) و نحوه مديريت آنها نيز در كانون توجهات قرار گرفت.
گروه اقتصاد پژوهش در راستای ساماندهی به مطالعات مورد نیاز در این حوزه و پاسخگویی به نیازهای کاربردی موجود در پژوهشكده اقتصاد راهاندازی گرديد.
اهداف گروه:
بررسي و مطالعه جايگاه، نقش و ابعاد مقوله دانش در اقتصاد با تاكيد بر اقتصاد ايران مهمترين رسالت گروه اقتصاد پژوهش مي باشد. بدين منظور تلاش مي گردد در سايه مباني نظري و تجربيات موجود در عرصه بين المللي به ابعاد مختلف مقوله "اقتصاد دانش بنيان" از منظر كاربردي براي ايران پرداخته شود.
تمركز تحقيقاتي گروه در پنج سال اخير:
از مهمترين موضوعاتي كه طي سالهاي اخير در دستور كار اين گروه قرار داشته است مي توان به موارد زير اشاره نمود:
- نقش و جایگاه اقتصاد دیجیتال در اقتصاد ایران
- بازار کار فارغ التحصیلان دانشگاهی کشور با تاکید بر نقش پارک های علم و فناوری
- آسیب شناسی سازوکار تامین مالی در نظام آموزش عالی کشور
- آسیب شناسی عملکرد نظام آموزش عالی کشور
|